1. İnfakın Temel İlkeleri
Kur'an, yardımın miktarından ziyade nasıl ve hangi niyetle yapıldığına odaklanır:
Riya ve Başa Kakma Yasağı: Yardımı alan kişinin onurunu kırmak veya yapılan iyiliği bir üstünlük aracı olarak kullanmak, o yardımı manen geçersiz kılar (Bakara, 262-264).
Sevilen Şeylerden Vermek: Gerçek erdemin, kişinin kendisine ayırdığı veya çok sevdiği kıymetli şeylerden (mal, zaman, enerji) vazgeçebilmesiyle ölçüldüğü vurgulanır (Âl-i İmrân, 92).
Gizlilik ve Açıklık: Kur'an, gösterişten uzak olması kaydıyla hem gizli hem de açık infakı över; ancak gizli olanın (ihtiyacı olanı mahcup etmemek adına) daha hayırlı olduğunu belirtir (Bakara, 271).
2. Kimlere İnfak Edilir?
İnfakın bir sosyal düzen aracı olduğu Bakara Suresi 215. ayette açıkça belirtilir. Öncelik sırası genellikle şöyledir:
Anne ve baba
Yakın akrabalar
Yetimler
Yoksullar/Düşkünler
Yolda kalmışlar
3. Manevi ve Sosyal Etkileri
İnfak, İslam'ın ekonomik dengesizliği gidermek için sunduğu temel çözümlerden biridir:
Arınma (Tezkiye): Kişinin nefisindeki "mülkiyet hırsı" ve "cimrilik" hastalığından kurtulmasını sağlar.
Berekete İnanmak: Kur'an, infak edilen malın eksilmeyeceğini, aksine bire yediyüz veren bir başak gibi katlanacağını müjdeler (Bakara, 261).
Sosyal Adalet: Servetin sadece zenginler arasında dönen bir güç olmasını engellemeyi amaçlar.
4. İnfak ve Tevekkül İlişkisi
Kur'an'da infak genellikle takva (sorumluluk bilinci) ve gayba iman ile ilişkilendirilir. Kişi, elindeki imkanı paylaştığında aslında o rızkın asıl sahibinin Allah olduğunu ve O'nun yerine yenisini koyacağını (tevekkül) ikrar etmiş olur.
Özetle infak; kişiyi bencillikten, toplumu ise derin ekonomik uçurumlardan koruyan manevi bir "dolaşım sistemi" gibidir.